باورتان نمیشود، این نتایج از نمونه ادرار است !

همان‌طور که می‌دانید از آزمایش ادرار برای تشخیص و مدیریت طیف گسترده‌ای از اختلالات، مانند عفونت‌های دستگاه ادراری، بیماری‌های کلیوی و دیابت استفاده می‌شود. آزمایش ادرار شامل بررسی ظاهر، غلظت و محتوای ادرار است. برای مثال، عفونت دستگاه ادراری می‌تواند ادرار را از زرد شفاف به کدر تبدیل کند و یا افزایش سطح پروتئین در ادرار می‌تواند نشانه‌ای از بیماری کلیوی باشد. اما ما به چند مثال ساده اکتفا نمی‌کنیم و در این مقاله قصد داریم شرح کاملی از تست‌های بالینی نمونه ادراری ارائه دهیم.

وقتی آزمایش خون کامل‌تر است، چرا تست ادراری؟

آزمایش نمونه ادراری در چکاپ‌های دورهایی نقش مکمل را برای بررسی سلامت کلی بدن ایفا می‌کند. خودآزمایش ادرار به‌تنهایی می‌تواند در تست‌هایی مانند، تست بارداری، تست آمادگی قبل از جراحی، تست‌های مواد مخدر و دوپینگ ورزشکاران مورداستفاده قرار گیرد. یا ممکن است برای غربالگری انواع اختلالات، مانند دیابت، بیماری کلیوی یا بیماری کبد، زمانی که در بیمارستان بستری می‌شوید، استفاده شود.

چه زمانی نیاز است آزمایش نمونه ادراری دهیم؟

اگر علائمی مانند شکم درد، کمردرد، تکرر ادرار، سوزش ادرار، تغییر رنگ یا بو ادرار، تخلیه مثانه همراه با درد یا وجود خون در ادرار را تجربه می‌کنید به شما توصیه می‌کنیم حتماً به پزشک مراجعه نمایید و بنا بر تشخیص ایشان و با رعایت نکات نمونه‌گیری، اقدام به نمونه‌گیری کرده و به آزمایشگاه انتقال دهید.

نکات و شرایطی که لازم است قبل از نمونه‌گیری رعایت کنید

نکات خوردن، آشامیدن و استعمال

اگر فقط آزمایش ادرار انجام می‌دهید، می‌توانید قبل از آزمایش غذا بخورید و بنوشید. اگر آزمایش‌های دیگری انجام می‌دهید، ممکن است لازم باشد قبل از آزمایش ناشتا باشید. بسیاری از داروها، از جمله داروهای بدون نسخه و مکمل‌ها، می‌توانند بر نتایج آزمایش ادرار تأثیر بگذارند. قبل از آزمایش ادرار، در مورد داروها، ویتامین‌ها یا سایر مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید با پزشک خود مشورت کنید. برای مثال مصرف کپسول مکمل مو هیرویت (hair vit) در برخی موارد بر روی رنگ ادرار تأثیر می‌گذارد. از جمله خوراکی‌های دیگری که می‌توانند رنگ ادرار شما را تغییر دهند شامل توت سیاه، چغندر و ریواس است. همچنین بهتر است، قبل از نمونه‌گیری ورزش‌های سنگین انجام ندهید.
لازم به ذکر است در برخی موارد نیاز است علاوه بر اعلام تمام داروهایی که مصرف می‌کنید، محصولات بهداشتی و موضعی را که مصرف کرده‌اید را به پزشک خود بگویید. پزشک به شما خواهد گفت که آیا باید قبل از آزمایش مصرف هر یک از آنها را متوقف کنید و چه مدت باید آن را انجام دهید. برای مثال برخی پمادها و کرم‌ها بر ناحیه تناسلی اثر می‌گذارد.

نکات نمونه‌گیری بالینی

ممکن است نمونه ادرار را در خانه یا در آزمایشگاه جمع‌آوری کنید که دارای شرایط زیر است.

  • قبل از جمع‌آوری ادرار دست‌های خود را بشویید.
  • تمام ناحیه تناسلی خود را با آب و صابون شسته و خشک نمایید. (از حوله یا دستمال غیر استریل استفاده ننمایید)
  • پس از اینکه ادرار برای چند ثانیه جاری شد، ظرف جمع‌آوری را در مسیر جریان ادرار خود بگیرید.
  • حداقل 1 تا 2 اونس (30 تا 60 میلی‌لیتر) نمونه ادراری تهیه نمایید.
  • اگر نمی‌توانید نمونه را در مدت 60 دقیقه پس از جمع‌آوری به آزمایشگاه تعیین شده تحویل دهید، نمونه را در یخچال بگذارید، مگر اینکه پزشک شما چیز دیگری به شما گفته باشد.

اگر پزشک از شما درخواست ادرار کامل یا ادرار 24 ساعته کند، شرایط فوق بنا بر توصیه‌های آزمایشگاه تغییر می‌کند.

تشخیص سرطان به کمک آزمایش ادرار

سرطان مثانه شاید واضح‌ترین سرطانی باشد که به کمک تست ادرار تشخیص داده می‌شود، اما شواهد نشان می‌دهد که باقیمانده‌های سرطان‌های دیگر مانند سرطان کلیه، پروستات و دهانه رحم نیز در ادرار فرد بیمار یافت می‌شود. اما چطور؟

از جمله دلایل ورود سرطان‌های مذکور به نمونه ادراری، انتقال فاکتورهای تولید شده از سلول‌های سرطانی توسط کلیه‌ها و حالب به مثانه می‌باشد. مولکول‌های آزاد شده توسط سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق خون به کلیه‌ها بروند. اما برای عبور از سیستم فیلتر ظریف کلیه و ورود به مثانه، این مولکول‌ها باید کوچک باشند. آنها معمولاً بلوک‌های ساختمانی مولکولی هستند که سلول‌های سرطانی می‌سازند.

مولکول‌های بزرگ‌تر مانند یک سلول سرطانی یا DNA آنها برای عبور از کلیه‌ها بسیار بزرگ هستند و باید از مثانه یا حالب‌ها ایجاد و به ادرار ریخته شده باشند. ادرار حاوی سلول‌های مثانه طبیعی است که به‌عنوان بخشی از چرخه زندگی طبیعی سلول‌ها از پوشش مجاری مثانه کنده شده و خارج شده‌اند.

نکته مهم در تشخیص سرطان مثانه این است که تست ادرار به‌تنهایی کافی نیست و پزشک برای اطمینان از تشخیص نیاز به سیستوسکوپی نیز دارد. سیستوسکوپی روشی است که در آن یک دوربین انعطاف‌پذیر و بسیار کوچک را وارد مجرای ادراری می‌کنند تا بافت غیرطبیعی تشخیص داده شود. در حال حاضر مهم‌ترین علامتی که یک فرد مبتلا به سرطان مثانه از خود نشان دهد، وجود خون در ادرار اوست. این علامتی است که معمولاً فرد را در صف انجام سیستوسکوپی قرار می‌دهد.

 

آزمایش ادرار برای تشخیص سرطان پانکراس

در حال حاضر هیچ راه آسانی برای تشخیص سرطان پانکراس در مراحل اولیه وجود ندارد. تشخیص معمولاً شامل مجموعه‌ای از اسکن‌ها و بیوپسی‌های تهاجمی است که معمولاً پس از بروز علائم در فرد انجام می‌شود. متأسفانه این علائم زمانی که بیماری آن‌قدر پیشرفته شده است که نمی‌توان با موفقیت بیمار را درمان کرد، ظاهر می‌شوند.

اما خبر خوب اینجاست. گروهی از دانشمندان پس از 15 سال تحقیق و پژوهش بر روی ادرار افراد مبتلا به سرطان لوزالمعده، موفق شدند 3 پروتئین کلیدی مرتبط با سرطان پانکراس را در نمونه ادرار این افراد تشخیص داده و روش‌های شناسایی و ردیابی مناسبی را برای تشخیص بالینی فراهم نمودند. محققان این پروژه بر این باورند، این تست می‌تواند هشدار زودهنگامی برای تشخیص سرطان پانکراس بادقت بیش از 90 درصد باشد.

از تمامی بیماران آزمایش شده که شامل زنان و مردان بودند، بر اساس اطلاعات و عملکرد زیستی در تحلیل‌های آماری سه پروتئین LYVE1 ،REG1A و TFF1 برای تحلیل انتخاب شدند. دانشمندان دریافتند سطوح هر یک از این سه پروتئین در بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده افزایش‌یافته بود درحالی‌که بیماران مبتلا به pancreatitis مزمن دارای سطوح بسیار پایینی در مقایسه با بیماران سرطانی بودند. از جمله نشانه‌های دیگر این بیماری تغییر رنگ ادرار می‌باشد. ادرار نارنجی یکی از نشانگرهای اصلی برای تشخیص سرطان پانکراس در مراحل اولیه است. اگر شما دارو یا ماده غذایی خاصی مصرف نمی‌کنید و همچنان رنگ ادرار نارنجی دارید به شما توصیه می‌کنیم به پزشک متخصص مراجع نمایید.

چه زمانی باید نگران باشیم؟

اگر بیش از اندازه ریشه چغندر یا مواد غذایی قرمزرنگ مصرف کرده باشید، احتمال مواجهه با ادرار قرمزرنگ افزایش می‌یابد. اما رنگ قرمز ادرار می‌تواند در نتیجه وجود خون در دستگاه ادراری نیز شکل‌گرفته باشد و به‌عنوان نشانه‌ای از سنگ کیسه صفرا یا سرطان کلیه – مثانه باید جدی گرفته شود. در صورت تداوم این شرایط حتماً به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص مواد مخدر با آزمایش ادرار

ازآنجایی‌که بلافاصله پس از مصرف مواد مخدر، این مواد وارد جریان خون می‌شود، کبد و کلیه آنها را تصفیه و به مثانه منتقل می‌کنند. در نتیجه آنچه از مواد مخدر باقی می‌ماند از طریق ادرار از بدن خارج می‌شود. اما دقیقاً آزمایش ادرار مواد مخدر چه چیزی را تشخیص می‌دهد؟

آزمایش مواد مخدر می‌تواند نوع، زمان مصرف و مقدار دوز موجود آن را در بدن تعیین کند اما این فرایند ممکن است تا 3 روز کاری دیگر طول بکشد. به‌خاطر داشته باشیم مواد مخدر در مواردی نیز جنبه درمانی دارند، مانند داروی مورفین که با تجویز پزشک برای تسکین درد استفاده می‌شود. در این مورد، گزارش ممکن است مشخص کند که آیا ماده مصرفی و مقدار آن درمانی است یا خیر.

در این جا تعدادی از مواد مخدر را که به کمک کیت‌های آزمایشگاهی موجود در سایت وندیداز به‌راحتی می‌توان آنها را تشخیص داد نام می‌بریم.

بنزودیازپین، تری سایکلیک، کوکائین، بوپرونورفین، ترامادول، مت‌آمفتامین، آمفتامین، مرفین، حشیش و متادن

لازم به ذکر است علاوه بر تست‌های فوق وندیداز مفتخر است با همکاری تولیدکنندگان داخلی و خارجی، آزمایشگاه شما را در تست‌های زیر نیز تجهیز نماید.

اتانول، اکستازی (MDMA)، باربیتورات‌ها، بنزودیازپین (از جمله دیازپام و تمازپام)، شاهدانه، مواد افیونی، بوپرنورفین، کتامین، ال‌اس‌دی، متاکوالون، فن سیکلیدین و پروپوکسیفن

نکات نمونه‌گیری آزمایش حشیش، LSD، مرفین و کدئین

نمونه ادراری را که برای تشخیص حشیش آزمایش می‌شود، نباید در ظروف شیشه‌ای تهیه و نگهداری نمود، زیرا مهم‌ترین متابولیت حشیش COOH)(THC- بوده که جذب سطحی شیشه خواهد شد و یا نمونه ادرار که برای تشخیص LSD آزمایش می‌شود، نباید در ظروف شیشه‌ای که اسید شور (Acid Wash) شده است، تهیه و نگهداری گردد. در مورد نمونه‌های ادراری که برای تشخیص مرفین و کدئین آزمایش می‌گردند، تهیه و نگهداری در ظروف پلاستیکی در دمای 20- درجه سانتیگراد بلامانع است. همچنین تمام نمونه‌ها باید دور از نور و حرارت نگهداری شود.

آزمایش ادرار و بارداری

آزمایش ادرار قبل از زایمان و در دوران بارداری اولویت پزشکان برای تشخیص‌های مربوطه می‌باشد. آزمایش ادرار برای بررسی قند، پروتئین، کتون‌ها، باکتری‌ها و سلول‌های خونی برای اطمینان از عدم ابتلا به بیماری‌هایی مانند UTI، دیابت بارداری یا پره اکلامپسی انجام می‌شود.

تشخیص بارداری با آزمایش ادرار

این آزمایشات با اندازه‌گیری میزان هورمون گونادوتروپین جفتی انسان (hCG) موجود در ادرار عمل می‌کنند. این هورمون فقط در طول حاملگی در بدن ایجاد می‌شود. ماده شیمیایی موجود در نوار آزمایش، پس از قرارگرفتن در معرض این هورمون تغییر رنگ می‌دهد. زمان انتظار، باتوجه‌به نوع آزمایش تغییر می‌یابد، بااین‌وجود دستیابی به نتایج دقیق، تقریباً ۱۰ دقیقه طول می‌کشد.

آزمایش ادرار بارداری تا چه حد دقیق است؟

آزمایش ادرار یا بی بی چک در صورت انجام دقیق تا حدود 97 درصد دقیق است. انجام تست خانگی بارداری در زمان مشاهده عقب افتادن عادت ماهانه بهتر است. چرا که در خانه انجام می‌شود، هزینه‌ی بسیار پایینی نسبت به آزمایش ادرار دارد، کاملاً خصوصی است، نتیجه‌ی آن سریع‌تر بوده و به‌راحتی قابل انجام است. بااین‌حال اگر به‌درستی انجام نشود یا خیلی زود استفاده شود، می‌تواند نتیجه‌ی اشتباه نشان دهد. درصورتی‌که از دو نوع بی بی چک متفاوت استفاده کردید و دو نتیجه‌ی متفاوت گرفتید، بهتر است برای تشخیص درست، آزمایش خون بدهید.

آزمایش دوپینگ ادراری برای ورزشکاران

آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA) فهرستی از مواد و روش‌های ممنوعه در ورزش را سالیانه منتشر می‌کند که بر اساس دسته‌های زیر طبقه‌بندی می‌شوند.

S0. مواد غیر مجاز
S1. عوامل آنابولیک
S2. هورمون های پپتیدی، فاکتورهای رشد، مواد مرتبط و مقلدها
S3. آگونیست های بتا 2
S4. تعدیل کننده های هورمونی و متابولیک
S5. دیورتیک ها و عوامل پوشاننده
S6. محرک ها (در مسابقه)
S7. مواد مخدر (در مسابقه)
S8. کانابینوئیدها (در رقابت)
S9. گلوکوکورتیکوئیدها (در رقابت)
M1. دستکاری خون و اجزای خون
M2. دستکاری شیمیایی و فیزیکی
M3. دوپینگ ژنی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.